Mỗi kỳ tư vấn, chúng tôi thường nghe cùng một băn khoăn từ phụ huynh: nên cho con đi du học trực tiếp ngay từ đầu, hay để con học chương trình liên kết ở Việt Nam rồi bước ra nước ngoài sau vài năm? Thật lòng mà nói, không có đáp án đúng cho mọi gia đình. Khi bạn bắt đầu tìm hiểu thông tin trường đại học, cao đẳng và chương trình học, bạn sẽ thấy mỗi hướng đi đều có lợi thế riêng. Quyết định thường xoay quanh ba yếu tố: tài chính, độ tuổi của con và mức độ sẵn sàng sống trong một môi trường hoàn toàn mới.
Hai hướng phổ biến khi con muốn tiếp cận giáo dục quốc tế
Chương trình liên kết phù hợp với những gia đình muốn con làm quen dần với hệ thống giáo dục nước ngoài. Trong một đến hai năm đầu, học sinh học theo giáo trình của trường đối tác ngay tại Việt Nam. Sau giai đoạn này, các em chuyển tiếp sang nước sở tại để hoàn thành phần còn lại của chương trình.
Cách làm này giúp giảm cú sốc về ngôn ngữ và văn hóa. Con vẫn có gia đình và thầy cô bên cạnh mỗi ngày. Nhiều phụ huynh xem đây như một khoảng đệm an toàn trước khi con tự bước vào thế giới rộng lớn hơn.
Du học trực tiếp đi thẳng hơn. Con học toàn bộ chương trình và sống trọn vẹn trong môi trường bản xứ. Lợi thế lớn nhất là tốc độ hòa nhập, vì tiếng Anh được luyện mỗi ngày cả trong lớp lẫn ngoài đời sống. Đổi lại, áp lực thích nghi đè lên vai học sinh từ tuần đầu tiên. Các em phải tự lo sinh hoạt, tự quản lý thời gian và giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Ưu và nhược điểm của từng hướng đi
Chi phí, khả năng thích nghi và thời gian hoàn thành là ba điều cần cân nhắc kỹ nhất. Du học trực tiếp thường tốn kém hơn ngay từ năm đầu, vì gia đình phải chi trả học phí quốc tế cộng sinh hoạt phí ở nước ngoài. Ngược lại, chương trình liên kết giúp tiết kiệm đáng kể giai đoạn học tại Việt Nam, đồng thời trải đều chi phí theo từng học kỳ.
Có lần đội ngũ chúng tôi tư vấn cho một gia đình ở Hà Nội. Ban đầu họ muốn cho con đi thẳng. Nhưng sau khi tính toán ngân sách năm đầu, họ chọn hướng liên kết. Con vẫn đi đúng kế hoạch chuyển tiếp đã đặt ra. Điều khiến gia đình hài lòng không nằm ở chỗ chương trình rẻ hơn. Họ hài lòng vì dòng tiền được phân bổ đều theo thời gian, không bị dồn vào một thời điểm.
Giá trị bằng cấp và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp
Phụ huynh thường quan tâm nhất đến bằng cấp và cơ hội việc làm. Với chương trình liên kết uy tín, bằng cấp nhận được thường tương đương với sinh viên học toàn thời gian tại trường chính quốc. Điều kiện tiên quyết là chương trình phải được trường đối tác và các tổ chức kiểm định liên quan công nhận chính thức.
Nếu mức độ công nhận chưa rõ ràng, cơ hội việc làm về sau có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, bạn nên hỏi kỹ về văn bản công nhận trước khi đăng ký. Đừng ngại yêu cầu nhà trường cung cấp tài liệu bằng tiếng Anh để đối chiếu với quy định của quốc gia sở tại.
Về thời gian thích nghi, học sinh du học trực tiếp thường trải qua giai đoạn đầu khá vất vả. Các em vừa học chương trình mới, vừa làm quen ngôn ngữ, vừa tự lập trong sinh hoạt. Học sinh theo chương trình liên kết có thời gian chuẩn bị kỹ năng và tâm lý tốt hơn. Tuy vậy, khi bước ra nước ngoài học tiếp, các em vẫn cần một quãng thích nghi, nên đừng kỳ vọng quá vội vàng.
Tìm hiểu thông tin trường đại học, cao đẳng và chương trình học trước khi quyết định
Đối chiếu chương trình đào tạo, học phí và uy tín của từng trường là bước bạn không nên bỏ qua. Bạn có thể bắt đầu từ một mô hình chuyển tiếp cụ thể, chẳng hạn lộ trình du học Úc chuyển tiếp vào Đại học La Trobe. Đây là ví dụ điển hình của mô hình liên kết mà nhiều gia đình đang quan tâm. Khi đọc, hãy chú ý điều kiện đầu vào, thời gian chuyển tiếp và danh sách môn học được công nhận.
Tuy nhiên, đọc tài liệu quảng bá thì chưa đủ. Gặp trực tiếp đại diện nhà trường sẽ cho bạn bức tranh thực tế hơn nhiều. Đội ngũ chúng tôi từng tổ chức buổi gặp gỡ với đại diện cao đẳng cộng đồng Tacoma, Mỹ, nơi phụ huynh và học sinh được hỏi thẳng về lộ trình lên đại học. Những câu hỏi được giải đáp thường là điều người đọc tài liệu không tự nghĩ ra. Bạn có thể đọc thêm tại buổi gặp gỡ đại diện trường cao đẳng cộng đồng Tacoma Mỹ.
Khi so sánh các trường, nên chuẩn bị sẵn danh sách câu hỏi để không bỏ sót điều quan trọng. Hỏi xem chương trình có được trường chính quốc công nhận và có văn bản xác nhận hay không. Hỏi thời gian chuyển tiếp và số tín chỉ được công nhận. Hỏi học phí từng năm đã bao gồm phí hồ sơ và bảo hiểm hay chưa. Những câu hỏi nghe đơn giản, nhưng đáp án thường khác nhau giữa các trường.
Cân nhắc phù hợp với tài chính và mục tiêu nghề nghiệp
Yếu tố cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là năng lực tài chính và mục tiêu nghề nghiệp của con. Gia đình có ngân sách hạn chế vẫn có thể cân nhắc các chương trình chuyển tiếp theo từng giai đoạn. Mô hình này cho phép chi tiêu rải đều thay vì phải chi lớn ngay từ đầu.
Một lựa chọn linh hoạt khác là tham khảo hội thảo du học Canada tại George Brown College với chương trình CES, nơi đại diện trường chia sẻ về các mô hình học phí phù hợp cho giai đoạn đầu. Nghe trực tiếp từ người trong trường giúp bạn hình dung rõ hơn áp lực tài chính thực sự nằm ở đâu.
Ngoài ra, đừng bỏ qua học bổng. Nhiều trường có ưu đãi cho sinh viên chuyển tiếp hoặc sinh viên có thành tích tốt. Bạn có thể tìm hiểu qua chương trình học bổng 2019 của Đại học Western Sydney, Úc để hình dung cách xét duyệt và mức hỗ trợ thường gặp. Thông tin học bổng thay đổi theo từng năm, nên hãy kiểm tra lại thời điểm áp dụng trước khi nộp hồ sơ.
Kết luận
Không có hướng nào tốt tuyệt đối. Điều quan trọng là chọn đúng hoàn cảnh của gia đình và mục tiêu dài hạn của con. Hãy dành thời gian tìm hiểu cả hai hướng, đối chiếu thông tin cụ thể của từng trường và tính toán năng lực tài chính thực tế. Khi đã có đủ dữ liệu, quyết định sẽ bớt cảm tính đi nhiều. Nếu còn phân vân, bạn có thể trò chuyện với chuyên viên tư vấn để đối chiếu lộ trình phù hợp nhất cho hành trình giáo dục quốc tế của con.
